Çatı arasından Notlar (başlarken)

Bir insan yaşadığı yere ne zaman “evim” demeye başlar? Adresini ezberlediğinde mi, yoksa bir gün sokakta karşılaştığı biri ona adıyla seslendiğinde mi? Uzunköprü’de doğup Almanya’da yaşayan biri olarak bu soru sık sık aklıma geliyor. Bazen “eve dönmek” derken hangi yeri kastettiğimi, ancak cümlenin devamını getirince anlıyorum.

Çatı arasından Notlar, çatı katımdan dünyaya bakarken aklıma takılan sorularla başlıyor. Gündelik hayatta kolayca geçip gittiğimiz anlar var. Bir komşuyla ilk selamlaşma, bir kelimeyi yanlış söyleyince uzayan sessizlik, yıllardır aynı sokakta yaşayan iki insanın birbirine hâlâ yabancı oluşu… Bunların üzerinde biraz durunca insanın toplum içindeki yerini düşünmeye başlıyorum. Birini komşumuz olarak görmekle ona komşumuz gibi davranmak arasında neler oluyor?

Göç ve entegrasyon üzerine yazarken bu küçük karşılaşmalara da bakmak istiyorum. Yeni bir dil öğrenmek, iş bulmak, bir mahallenin gündelik hayatına katılmak insanın yaşadığı yerle ilişkisini değiştiriyor. Peki o yer, yeni gelen insanlarla birlikte nasıl değişiyor? Bir insan kendi dilini, hatıralarını ve alışkanlıklarını da beraberinde getiriyor. Bunlar yeni hayatına nasıl karışıyor? Çocuğuna kendi çocukluğunu anlatırken hangi kelimeleri seçiyor?

Burada insan ve toplum üzerine sosyolojik ve felsefi okumalarıma, gözlemlerime ve çalışmalarım sırasında tuttuğum notlara yer vereceğim. Kimi zaman bir kitaptaki düşünceden yola çıkacağım, kimi zaman yaşadığım ya da tanık olduğum bir olaydan. Siyaset ve inanç da gündelik hayatımıza değdikleri yerlerde bu yazılara girecek. Çünkü neye inandığımız, kimin sözünü duyduğumuz ve birbirimize nasıl davrandığımız, aynı yerde nasıl yaşadığımızı da belirliyor.

Yazarken kendi alışkanlıklarıma da dönüp bakmak istiyorum. “Biz” dediğimde kimi düşünüyorum? Bir davranışı bana tanıdık geldiği için mi doğal karşılıyorum? Belki bir gün, yıllardır kendime sorduğum “Buraya ait miyim?” sorusunun yanına bir soru daha koyarım: “Ben burada kimin kendini evinde hissetmesine yardım ettim?”

SERDAR AĞRI